جراحی ماستکتومی ، نوعی جراحی درمانی سرطان پستان است که طی آن ، کل بافت سینه برداشته می شود. لازم به ذکر است انجام عمل ماستکتومی در موارد ذیل ضرورت می یابد :

  1. هنگامی که سرطان سینه با جراحی حفظ بافت پستان ( عمل لامپکتومی ) که در آن بخش عمده ای از سینه حفظ می شود ، قابل درمان نباشد.
  2. زمانی که خود فرد بنا به دلایل شخصی ، انجام عمل ماستکتومی را به جراحی حفظ سینه اولویت داده و انتخاب نماید.
  3. در مواردی که برای درمان سرطان سینه نیاز به برداشتن هر دو سینه باشد ؛ باید عمل ماستکتومی دوطرفه انجام پذیرد.

جراحی ماستکتومی

انواع جراحی ماستكتومی

جراحی ماستکتومی بر اساس نحوه انجام جراحی و میزان بافت برداشته شده ، انواع مختلفی دارد که در ادامه به معرفی و شرح توضیحاتی مختصر پیرامون هر یک نموده ایم.

ماستكتومی ساده ( کلی )

جراح سینه در این تکنیک ؛ کل بافت پستان از جمله نوک سینه ، هاله و پوست را بر می دارد. همچنین بخشی از گره های لنفاوی زیر بغل نیز بر حسب موقعیت ، برداشته می شوند.

لازم به ذکر است مقدار بافت برداشته شده از سینه ، به اندازه ماستکتومی ساده بستگی داشته و می توان ایمپلنت ها یا حتی بافت های سایر بخش های بدن را در طول این جراحی برای بازسازی سینه ، مورد استفاده قرار داد.

ماستكتومی با حفظ پوست

در این تکنیک ؛ بخش عمده پوست روی سینه ، دست نخورده باقی می ماند و تنها بافت ، نوک و هاله سینه برداشته می شود.

بسیاری از زنان ، ماستکتومی با حفظ پوست را ترجیح می دهند ؛ چون این تکنیک ، دارای مزیت بافت اسکار کمتر و سینه بازسازی شده ای می باشد که طبیعی تر به نظر می رسد.

البته شایان توجه است که این تکنیک برای تومورهای بزرگ تر یا آن هایی که نزدیک به سطح پوست هستند ، مناسب نمی باشد.

ضمنا ناگفته نماند که خطر عود سرطان لوکال یا منطقه ای در این نوع از ماستکتومی نیز شبیه به دیگر انواع ماستکتومی می باشد.

ماستكتومی با حفظ نوک پستان

ماستکتومی با حفظ نوک پستان ، نوع دیگری از ماستکتومی حفظ پوست می باشد. در این تکنیک ؛ بافت سینه برداشته می شود ولی پوست سینه و نوک آن ، سرجای خود باقی می مانند.

پس از انجام این نوع از جراحی ماستکتومی ، می توان جراحی بازسازی سینه را انجام داد.

توجه داشته باشید که جراح سینه در این روش ؛ برای بررسی سلول های سرطانی ، بافت زیر نوک و هاله سینه برمی دارد. حال چنانچه سرطان در این بافت ها تشخیص داده شود ، نوک سینه نیز باید برداشته می شود.

این تکنیک اغلب در زنان دارای سرطان جزئی سینه و در مرحله اولیه سرطان ، که فاقد هرگونه علائم در پوست یا نزدیک نوک سینه می باشد ، انجام می شود.

جراحی ماستکتومی

نکاتی درباره جراحی ماستکتومی با حفظ نوک پستان

جراحی ماستکتومی با حفظ نوک پستان ؛ نیز مثل هر جراحی دیگری خطراتی به همراه دارد. به طوری که معمولا پس از آن ، خونرسانی به نوک سینه به خوبی انجام نشده و این امر موجب کوچک شدن و بدشکل شدن بافت سینه ها می گردد.

باید توجه داشت از آن جا که در این تکنیک از عمل ماستوپکسی ، اعصاب نیز بریده می شوند ؛ حس نوک سینه کاهش یافته یا به صفر می رسد.

در این جا باید یادآور شد که چنانچه سینه های فرد بزرگتر از حد معمول باشد ؛ بعد از عمل ماستکوتومی و ترمیم سینه ها ، موقعیت نوک سینه تغییر می کند.

لذا اکثریت جراحان ، این جراحی را برای زنان دارای اندازه سینه کوچک یا متوسط ، گزینه مناسبی می دانند.

توجه داشته باشید که در عمل ماستکتومی با روش حفظ نوک پستان ، اسکارهای قابل رویت کمتری بر جای می ماند ولی در عین حال خطر باقی ماندن بافت در مقایسه با دیگر انواع ماستکتومی ، در این روش بیشتر است.

همچنین باید اشاره داشت که باقی ماندن بافت سینه ، در مقایسه با ماستکتومی ساده یا ماستکتومی با حفظ پوست ؛ موجب افزایش ریسک رشد سرطان می شود.

ماستكتومی رادیکال

این نوع از جراحی ماستکتومی ، گسترده می باشد و در حال حاضر به ندرت انجام می شود.

جراح سینه در این نوع از جراحـی ماستکتومـی ؛ کل سینه ، گره های لنفاوی زیر بغل و ماهیچه های پکتورالیس ( دیواره قفسه سینه ) زیر سینه را بر می دارد.

این جراحی طی یک دوره زمانی ، بسیار متداول بود ؛ اما سپس معلوم شد که روش های جراحی دیگری با گستردگی کمتر ، نظیر ماستکتومی رادیکال تعدیل شده که دارای عوارض جانبی کمتری بوده و موثرتر عمل می کنند ، وجود دارند که به این روش برتری دارند.

ماستكتومی رادیکال تعدیل شده

جراحی ماستکتومی رادیکال تعدیل شده ، در حقیقت نوعی ماستکتومی ساده است که با برداشتن گره های لنفاوی در زیر بازو ( تشریح گره لنفاوی زیر بغل ) ترکیب می شود.

جراحی ماستکتومی

ماستكتومی دوطرفه

مقصود از جراحی ماستکتومی دوطرفه ، برداشتن بافت هر دو سینه می باشد. ماستکتومی دوطرفه در واقع ، به عنوان یک جراحی کاهش دهنده خطر ، در زنانی که در معرض خطر بسیار بالای ابتلا به سرطان سینه هستند شناخته می شود.

به طور کلی شرایط دیگری نیز وجود دارد که در آن ماستکتومی دوطرفه را می توان به عنوان بخشی از طرح درمان سرطان سینه در زنان ، انجام داد.

ماستکتومی پروفیلاکتیک یا پیشگیرانه

جراحی ماستکتومی پروفیلاکتیک یک جراحی پیشگیرانه می باشد که فرد پیش از ابتلا به سرطان ؛ به دلیل احتمال بالای بروز این بیماری در آنان ، برای انجام جراحی اقدام می نمایند.

ماستکتومی پروفیلاکتیک با برداشتن هر دو پستان ، به طور قابل توجهی احتمال شکل گیری سلول های سرطانی در آن ناحیه را کاهش می دهد.

عموما زنانی که وقوع این بیماری در میان افراد خانواده شان سابقه داشته است یا دچار جهش ژنتیکی می باشند که ریسک ابتلا به سرطان سینه را بالا می برد، تحت جراحـی ماستکتومـی پروفیلاکتیک قرار می گیرند.

جراحی ماستکتومی در چه مواردی توصیه می شود ؟

جراحی ماستکتومی ، می تواند گزینه درمان مناسبی برای بسیاری از انواع سرطان باشد ؛ از جمله :

  • سرطان بدخیم داکتال کارسینوما
  • بیماری پاژه پستان
  • سرطان التهابی پستان
  • بروز مجدد سلول های سرطانی سینه
  • سرطان هایی که در مراحل ابتدایی اول و دوم قرار دارند
  • سرطان هایی که بافت های اطراف سینه را نیز درگیر کرده اند.

در موارد زیر ؛ پزشک معالج به جای لامپکتومی به همراه پرتو درمانی ، انجام جراحـی ماستکتومـی را پیشنهاد می کند :

  1. اگر که تومورهای سرطانی در نواحی مختلف سینه قرار گرفته باشند.
  2. پراکندگی گسترده و بیش از حد رسوبات کلسیم ( میکروکلسیفیکاسیون ) در سینه که پس از انجام بیوپسی، به عنوان سرطان شناسایی شده اند.
  3. در صورتی که فرد در گذشته به منظور درمان سرطان سینه ، تحت پرتو درمانی قرار گرفته و مدتی بعد سلول های سرطانی مجددا بروز پیدا کرده باشند.
  4. چنانچه فرد مبتلا به سرطان پستان حامله باشد و پرتو درمانی جنین را در معرض خطرات و عوارض غیر منتظره قرار دهد.
  5. هنگامی که فرد تحت جراحی لامپکتومی قرار گرفته اما همچنان سلول های سرطانی در حاشیه محل جراحی حضور داشته باشند ، برای جلوگیری از پیشرفت آن ها به دیگر نواحی بدن ، جراحـی ماستکتومـی انجام می پذیرد.
  6. در صورتی که در سلول های پستان جهش ژنی اتفاق افتاده باشد و احتمال بروز دوباره سرطان پستان به سبب آن افزایش پیدا کند، فرد می تواند تحت جراحـی ماستکتومـی قرار گیرد.
  7. اگر که سایز تومور سرطانی نسبت به سایز سینه بسیار بزرگتر باشد ، برای برطرف سازی آن باید ماستکتومی انجام شود.
  8. چنانچه فرد به بیماری های مربوط به بافت پیوندی همچون اسکلرودرمی یا لوپوس مبتلا بوده بوده و او نتواند اثرات جانبی ناشی از پرتو درمانی بر روی پوست را تحمل کند، ماستکتومی می تواند گزینه مطلوبی باشد.

جراحی ماستکتومی

اقدامات قبل از جراحی ماستکتومی

  • داروها ، ویتامین ها یا مکمل های مصرفی خود را به پزشک اعلام نمایید ؛ زیرا امکان دارد مصرف برخی از آن ها جراحی را تا حدودی دشوار کند.
  • مصرف آسپرین یا دیگر داروهای رقیق کننده خون را متوقف کنید. پیش از جراحی ( یک هفته یا بیش تر ) ، جراح از شما می خواهد تا مصرف داروهایی همچون آسپرین ، ایبوپروفن یا دیگر مسکن ها و نیز داروهای رقیق کننده خون را کنار بگذارید ؛ چرا که این داروها باعث افزایش خونریزی در طول جراحی می شوند.
  • 8 الی 12 ساعت قبل از جراحی ماستکتومی ، از خوردن و آشامیدن امتناع کنید. پزشک در این رابطه دستورالعمل مخصوصی به شما ارائه می دهد.

دوره ریکاوری جراحی ماستکتومی

بهبودی کامل پس از جراحی ماستکتومی کمی زمان بر می باشد. اکثر زنان پس از 4 هفته می توانند کارها و فعالیت های نرمال روزانه خود را انجام دهند.

هرچند امکان دارد این پروسه برای برخی دیگر ، چندین ماه طول بکشد ؛ زیرا ممکن است پس از انجام ماستکتومی ، فرد همچنان به روندهای درمانی دیگر نیاز داشته باشد.

مراقبت های بعد از جراحی ماستکتومی

  • بعد از جراحی ماستکتومی ، شدت بروز درد در میان تمامی زنان یکسان نیست.

برای کنترل درد ناشی از جراحی می توانید طبق دستور پزشک ، از داروی مسکن استفاده نمایید. توصیه می شود جهت کنترل بهتر ، داروها را پیش از تشدید درد مصرف کنید.

  • جهت کاهش تورم می توانید در محل مورد نظر ، کمپرس یخ قرار دهید.
  • در صورت پلاستیکی بودن پانسمان ، 24 ساعت پس از خارج کردن درن ها ، مانعی برای استحمام وجود ندارد.

اگر سینه ها با گاز جراحی و چسب کاغذی پانسمان شده باشند ، 2 روز بعد از جراحی برداشته شده و سپس می توانید حمام کنید.

پس از حمام ، حتما با استفاده از یک حوله تمیز ، محل بخیه ها را خشک نمایید.

  • تا زمان بهبود کامل بخیه ها ، نباید به هیچ گونه فعالیت پر تحرکی بپردازید ؛ البته برای جلوگیری از تشکیل لخته خون می توانید پیاده روی سبک انجام دهید.
  • توصیه می شود حداقل تا 4 هفته بر روی کمر بخوابید تا به محل جراحی فشار وارد نشود.